Metro bước vào chu kỳ đầu tư mới, FECON gia tăng dấu ấn trong lĩnh vực công trình ngầm

Metro mở rộng không gian phát triển hạ tầng đô thị

Sau nhiều năm phát triển theo Sòng bạc hướng mở rộng đường bộ, các đô thị lớn của Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc hệ thống giao thông theo hướng tăng cường vận tải công cộng khối lượng lớn. Trong bức tranh đó, đường sắt đô thị (metro) không còn được nhìn nhận đơn thuần là một dự án giao thông, mà đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong quá trình tổ chức lại không gian đô thị.

Đường sắt đô thị (metro) đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong quá trình tổ chức lại không gian đô thị.

Tại Hà Nội, phát triển metro đang được gắn với mô hình TOD (Transit-Oriented Development), lấy hệ thống giao thông công cộng làm trung tâm để tổ chức lại không gian đô thị. Theo định hướng quy hoạch, tổng chiều dài mạng lưới đường sắt đô thị của Thủ đô có thể lên tới khoảng 979 km.

Trong khi đó, TP HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa vào khai thác khoảng 187 km đường sắt đô thị. Đến năm 2045, hệ thống này được kỳ vọng có thể đảm nhận khoảng 50-60% nhu cầu đi lại của người dân.

Quy mô trên cho thấy phát triển metro tại Việt Nam đang chuyển từ những tuyến riêng lẻ sang hình thành mạng lưới giao thông đô thị có tính kết nối cao hơn. Đi cùng với đó là nhu cầu đầu tư lớn vào đường ray, nhà ga, hầm ngầm, nền móng và nhiều hạng mục kỹ thuật liên quan.

Đây cũng chính là khi năng lực của các nhà thầu xây dựng bắt đầu trở thành một biến số quan trọng trong tiến độ và hiệu quả triển khai các dự án metro.

Cuộc đua xây dựng metro và bài toán làm chủ công nghệ, năng lực thi công

Một trong những đặc điểm của hệ thống metro tại các đô thị lớn là sự kết hợp giữa các đoạn trên cao và đi ngầm. So với các công trình giao thông trên mặt đất, thi công metro ngầm có mức độ phức tạp cao hơn khi phải thực hiện trong điều kiện không gian hạn chế, địa chất phức tạp và mật độ công trình hiện hữu lớn.

Công nghệ TBM (Tunnel Boring Machine) trở thành một trong những yếu tố then chốt đối với các tuyến metro ngầm.

Mỗi mét hầm được thi công không chỉ đòi hỏi độ chính xác cao mà còn phải kiểm soát đồng thời các rủi ro về lún, rung, nước ngầm, biến dạng địa chất và ảnh hưởng tới các công trình lân cận.

Công nghệ TBM (Tunnel Boring Machine) vì vậy trở thành một trong những yếu tố then chốt đối với các tuyến metro ngầm. Bên cạnh bước đầu về sở hữu thiết bị, việc vận hành TBM trong thực tế đòi hỏi đòi hỏi đội ngũ vận hành có tố chất và năng lực chuyên môn cao luôn bám sát dự án.

FECON tích lũy kinh nghiệm từ các dự án metro trọng điểm

Với hơn 20 năm hoạt động trong lĩnh vực nền móng và công trình ngầm, FECON đã từng bước mở rộng phạm vi hoạt động sang các dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, trong đó metro là một lĩnh vực nổi bật.

Doanh nghiệp đã tham gia từ Metro Line 1 Bến Thành – Suối Tiên đến Metro Line 3 Nhổn – Ga Hà Nội, qua đó tích lũy kinh nghiệm ở nhiều hạng mục từ xử lý nền móng, thi công kết cấu ngầm đến vận hành TBM đào và lắp đặt vỏ hầm.

Đáng chú ý, tại tuyến Metro Nhổn – Ga Hà Nội, FECON còn tham gia thi công đoạn tuyến ngầm dài khoảng 4 km đi qua khu vực trung tâm Thủ đô, nơi có mật độ công trình và hệ thống hạ tầng kỹ thuật cao.

Tháng 12/2025, TBM “Thần Tốc” hoàn thành hành trình từ ga S9 đến ga S12. Đến tháng 4/2026, TBM thứ hai mang tên “Táo Bạo” cũng về đích tại ga Hà Nội, hoàn thành công tác khoan hai ống hầm của đoạn tuyến.

Việc tham gia thi công trong điều kiện địa chất và không gian đô thị phức tạp góp phần giúp FECON tích lũy thêm kinh nghiệm về vận hành TBM, kiểm soát kỹ thuật và tổ chức thi công các công trình ngầm quy mô lớn.

Đây được xem là nền tảng quan trọng khi nhu cầu phát triển hạ tầng ngầm tại Việt Nam ngày càng gia tăng. Kinh nghiệm từ các dự án trước đang tiếp tục được FECON phát huy tại những dự án metro mới khi gần đây, doanh nghiệp tiếp tục ký hợp đồng khoảng 3.000 tỷ đồng tại Metro Line 5 Văn Cao – Hòa Lạc, trong đó đảm nhiệm các đoạn hầm thi công bằng công nghệ TBM cùng nhiều hạng mục xử lý nền móng và công trình phụ trợ.

Việc liên tục góp mặt tại các dự án đường sắt đô thị lớn cho thấy FECON đang từng bước xây dựng vị thế trong lĩnh vực công trình ngầm, đồng thời nâng cao năng lực phối hợp với các đối tác và tổng thầu quốc tế.

Kết thúc 6 tháng đầu năm, FECON ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực với doanh thu từ hoạt động kinh doanh đạt 3.213 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế đạt 108 tỷ đồng, lần lượt đạt 57% và 43% kế hoạch năm 2026.